zondag 19 april 2026 | 14:30 | Lezing, Voordracht
programma rond de Frans-Zwitserse Germaine (Madame) de Staël (1766-1817),
schrijver, balling en feminist avant la lettre
door Margot Dijkgraaf, literatuurcriticus en auteur, en Marjan Volbeda, actrice
lezing - voordracht - beeldmateriaal
Germaine de Staël
Germaine de Staël, 260 jaar geleden geboren, was de enige vrouw voor wie Napoleon bang was. Ze trotseerde de conventies van haar tijd, was machtig en invloedrijk en had een Salon in Parijs waar iedereen die ertoe deed elkaar ontmoette. Bovendien was ze een beroemd en scherpzinnig schrijver, een van de eerste Europees georiënteerde intellectuelen – en een feminist avant la lettre. Ze vocht voor persvrijheid, tegen slavernij en voor de stem van schrijvende vrouwen.
Fascinerend is haar adembenemende ontsnapping aan Napoleons greep – een tocht van duizenden kilometers, dwars door Europa, achtervolgd door de legers van Napoleon. Het boek dat ze daarover schreef Over Duitsland liet Napoleon vernietigen.
Actueel is haar uitspraak: ‘Het lijkt me dat we elkaar in Europa nodig hebben, de literatuur van ieder land opent voor wie het wil zien een nieuwe ideeënsfeer.'
Margot Dijkgraaf
is literatuurcriticus (NRC) en auteur. Ze was directeur van het Centre Français du Livre bij Maison Descartes, van Academisch-cultureel centrum Spui 25 en is curator van literaire en culturele evenementen, voornamelijk in Frankrijk en Nederland. Van haar hand verschenen onder meer Franstalige literatuur van nu (2003), Spiegelbeeld en schaduwspel. Het oeuvre van Hella S. Haasse (2014), Lezen in Frankrijk. Een literaire tour de France (2018), Zij namen het woord. Rebelse vrouwen in de Franse letteren (2020) en Met Parijse pen. Literaire omzwervingen (in samenwerking met fotograaf Bart Koetsier, 2020). In 2021 ontving zij de Gouden Ganzenveer. Auteur van Vrijheid boven alles: over Germaine de Staël (2026).
Marjan Volbeda
maakte en speelde na haar opleiding aan de Academie voor Expressie door Woord en Gebaar en de Pedagogische Academie veel voorstellingen voor jeugd en jongeren. Bijvoorbeeld naar de verhalen van Arnold Lobel en Toon Tellegen. Zeer succesvol was haar solovoorstelling Over alles lag eenblauwe glans naar ‘De kleine zeemeermin’ van H.C. Andersen. Schreef ook libretto’s voor muziektheaterproducties. Voor middelbare scholen creëerde ze de voorstelling Powezie ‘zien, ruiken, proeven’ en voor stichting Kinderen en Poëzie De lettermachine; is ook betrokken bij Kleine Lettertjes: een initiatief dat het lezen bij kinderen wil bevorderen. Speelt ook in producties voor volwassenen.