Over "Metamorphosen":

Publius Ovidius Naso werd geboren in het jaar 43 voor Christus in een welgestelde familie in een stadje in Midden-Italië - tegenwoordig Sulmona genaamd. Hij studeerde retorica en rechten, debuteerde op 18-jarige leeftijd met Amores en werd al snel bekend als minnedichter. Ovidius had het voorrecht zich volledig met de dichtkunst te kunnen bezighouden. Leidde daarnaast een losbandig leven in Rome. Uiteindelijk werd hij door keizer Augustus verbannen naar het ver afgelegen Tomis (tegenwoordig Constanza in Roemenië), waar hij in het jaar 17 na Christus een eenzame dood stierf. Over de reden van zijn ballingschap wordt gespeculeerd. Een uitleg is dat zijn werk te lichtzinnig was volgens de keizer die juist morele hervormingen probeerde door te voeren. Een andere uitleg is dat hij de hele verbanning zelf geënsceneerd heeft om belangstelling voor zijn werk op te roepen.

Metamorphosen is zijn magnum opus. Het betreft een bundel verhalen uit de Griekse en Romeinse mythologie, die aanvangt bij het begin van de wereld en eindigt bij het Rome van die tijd. Er is plaats voor verhandelingen over grote helden als Theseus en Hercules, maar ook voor kleinere figuren als Narcissus. Goden, mensen en mythische wezens bevolken zijn verhalen. Metamorphosen omvat 15 boeken met Latijns dichtwerk en is vermoedelijk in het jaar 1 na Christus voltooid. De toon is speels, maar het is wel geschreven in de versvorm die gebruikt werd voor een epos: de dactylische hexameter. Maar het kan geen echt epos genoemd worden: het bestaat uit meerdere verhalen en een epos heeft één verhaal en één held. De vorm wordt ook wel ‘Klein epos’ genoemd. Kenmerken hiervan zijn onder andere dat goden zich als mensen gedragen. In Metamorphosen hebben de goden inderdaad menselijke trekjes: ze hebben tekortkomingen en verlangens.
Het hoofdthema is het verwisselen van gedaantes: zo verandert bijvoorbeeld de nimf Daphne in een laurierboom, de jager Actaeon in een hert en de nimf Io in een koe.
In het laatste boek verschijnt de Griekse filosoof en wiskundige Pythagoras ten tonele die benadrukt dat alles in de kosmos voortdurend in beweging is: 'omnia mutantur, nihil interit' - alles verandert, niets gaat te gronde.
Ovidius’ Metamorphosen geldt – twintig eeuwen later - nog altijd als een van de mooiste boeken uit de wereldliteratuur.

In Salon Saffier vertelt acteur Joop Keesmaat een aantal van zijn favoriete verhalen uit Metamorphosen in de befaamde vertaling van Marietje d’ Hane-Scheltema.

Joop Keesmaat
startte zijn toneelloopbaan op de Arnhemse toneelschool. Was daarna verbonden aan diverse theatergezelschappen zoals Toneelgroep Theater, Proloog, Globe en Fact. Vanaf 1990 tot 2006 speelde hij bij het RO-theater onder andere in deel 1 en 3 van het bijzondere vierluik Proust. Voor de rol van baron de Charlus in Proust werd Keesmaat in 2004 genomineerd voor de Arlechino (een prijs voor de beste mannelijke bijrol). Een jaar later volgde de nominatie voor de hoogste Nederlandse toneelprijs, de Louis d'Or voor de solovoorstelling Gilgamesj. In 2006 won hij deze prijs voor zijn rol in Hersenschimmen naar de roman van J. Bernlef. Naast zijn theaterverbintenissen verleende Joop Keesmaat zijn medewerking aan tal van radio- en tv producties en was hij werkzaam als docent aan de toneelschool.
Keesmaat was eerder in Salon Saffier te zien met Gilgamesj en Dido en Aeneas.

Salon Saffier intiem literair theater.

 

Joop Keesmaat