Over "Boze geesten":

“Ik ben een realist op een hoger niveau, zei Dostojevski over zichzelf, “ik beschrijf alle dieptes van de menselijke ziel”. Onlangs memoreerde de Hongaarse schrijver György Konrád: ”Niemand overtreft Dostojevski als het gaat om het laten zien van de paradoxale neigingen van de menselijke ziel.”

Wie was deze Rus die van jongsaf aan schrijver wilde worden en eerst op 45 jarige leeftijd grote roem en erkenning voor zijn literaire werk ten deel viel en dan ook de geschiedenis is ingegaan als een van de bekendste schrijvers uit de Russische literatuur?
In 1821 in Moskou geboren als oudste zoon van een ziekenhuisarts en tegen zijn zin opgeleid aan de militaire academie in St. Petersburg, de stad waar hij overigens bijna dertig jaar woonde en in 1881 aan een longbloeding stierf. De stad die ook een grote rol in zijn literaire werk zou spelen, bijvoorbeeld in zijn roman Misdaad en straf. Vanaf zijn 23ste wijdde hij zich geheel aan de literatuur, vertaalde werk van Franse auteurs en had succes met zijn eerste roman Arme mensen. Als fervent bezoeker van politiek radicale bijeenkomsten wordt Dostojevski door de tsaristische politie gearresteerd, ter dood veroordeeld, op het nippertje gered van het vuurpeleton, en is na vele jaren van dwangarbeid in Siberië - waar hij georiënteerd raakt op het christendom - uiteindelijk op 35 jarige leeftijd weer werkzaam als officier. Vanwege epilepsie wordt hij twee jaar later uit de dienst ontslagen en gaat, inmiddels (ongelukkig) getrouwd, weer in St. Petersburg wonen. Leidt een leven met steeds maar schulden, wurgcontracten met uitgevers en een continue strijd tegen armoede. Om aan zijn schuldeisers te ontkomen maakt hij vele reizen naar Europa. Eerst zijn (tweede) huwelijk met zijn stenografe voor De speler (Dostojevski was zelf ook een verwoed roulette-speler) brengt hem de nodige zielenrust. Zijn ervaringen van al die turbulente jaren zal hij veelvuldig in zijn grote dramatische, realistisch-wijsgerige romans en verhalen, waarin de hartstocht en het noodlot van de mens zijn uitgebeeld, gebruiken.
Van Dostojevski, die schrijvers als Poesjkin en Schiller, Balzac en Dickens, bewonderde, zijn diverse romans op het toneel gebracht en verfilmd. Boze geesten, De idioot, De gebroeders Karamazov, Aantekeningen uit het ondergrondse en andere werken uit zijn omvangrijk oeuvre maken ook in de 21ste eeuw nog steeds furore.

Hilde Uitterlinden
is een actrice met een grote staat van dienst. Studeerde in haar geboorteplaats Antwerpen aan het Hoger Instituut voor Dramatische Kunst ‘Studio Herman Teirlinck’. Veertien jaar lang was zij verbonden aan de Koninklijke Nederlandse Schouwburg aldaar. Haar vertolkingen werden met meerdere toneelprijzen gelauwerd.
In 1973 was zij medeoprichter van het Belgische theatercollectief de Internationale Nieuwe Scene, werkte er als actrice en regisseuse en speelde met deze groep niet alleen in België, maar in heel Europa en daarbuiten. Gaf onder andere workshops in Zuid-Afrika en was docent aan vele theateropleidingen. Samen met haar man, theatermaker Charles Cornette, is zij vanaf 1993 verantwoordelijk voor de afdeling theater en literatuur van het Wereld Culturen Centrum ‘Zuiderpershuis’ in Antwerpen.
Uitterlinden speelde naast haar gastrollen bij Nederlandse toneelgezelschappen, de film en drama uitzendingen voor televisie ook diverse solovoorstellingen, bewerkingen van literaire teksten, veelal gecombineerd met live muziek.

Salon Saffier intiem literair theater.

 

Hilde Uitterlinden